Hipersomnia

Hipersomnia to nadmierna senność w ciągu dnia. Jak z nią walczyć?

Zaburzenia snu to kolejna choroba cywilizacyjna wynikająca z trybu życia i funkcjonowania człowieka w XXI wieku. To prawdziwa plaga, ponieważ szacuje się, że na niegroźne, a także na poważne dolegliwości związane ze snem cierpi już prawie połowa ludzi na świecie. Hipersomnia to jedno z groźnych zaburzeń snu objawiająca się nadmierną sennością podczas dnia mimo przespanej nocy. Jest to poważne schorzenie, ponieważ rodzi niebezpieczne następstwa dla zdrowia i życia chorego. 

Hipersomnia – co to jest?

Osoby cierpiące na tę chorobę czują się niewyspane i ciągle zmęczone, co uniemożliwia im normalne funkcjonowanie w życiu prywatnym i zawodowym. Chorzy odczuwają ciągłe znużenie, brak energii, nerwowość, brak koncentracji, niechęć wykonywania prostych, codziennych czynności. Ponadto pojawia się rozdrażnienie, wybuchy złości i napięcie nerwowe, na którym ciężko zapanować. Mogą występować także stany lękowe. W ten sposób nasze ciało i umysł podpowiada nam, że mamy deficyt energii do normalnego funkcjonowania. Jeżeli takie objawy ustępują po kilku dniach, to epizod taki możemy zignorować. Jeżeli nadmierna senność trwa już od kilku tygodni to należy udać się do lekarza. 

Hipersomnia – przyczyny

Przyczyną stałego przemęczenia może być wiele różnych czynników. Jednak najczęstszym powodem hipersomni jest przewlekły stres, zbyt krótki i nieefektywny sen oraz rozregulowany rytm okołodobowy. Aby stwierdzić czy częste zmęczenie i senność są objawem innych chorób czy właśnie hipersomnią, należy dokładnie przeanalizować tryb życia, rutynowe czynności i zwyczaje związane z zasypianiem i budzeniem się. Hipersomnia może być skutkiem depresji, schizofrenii lub choroby dwubiegunowej. Natomiast przyczynami niezwiązanymi z innymi chorobami może być nadużywanie kofeiny, alkoholu i innych substancji psychoaktywnych, w tym narkotyków. Od kilku lat eksperci zwracają uwagę na nadmierne odziaływanie tzw. niebieskiego światła, które wiąże się z wielogodzinnym użytkowaniem smartfonów, tabletów i komputerów. Ten rodzaj światła powoduje zaburzenia w wytwarzaniu melatoniny niezbędnej do zasypiania i odpowiednio długiego snu. Z kolei przeżywanie intensywnych emocji lub silnego stresu może powodować nadmierne wydzielenia hormonu stresu, jakim jest kortyzol, co ma negatywny wpływ na jakość naszego wypoczynku podczas snu. Odrębną grupą przyczyn hipersomni są choroby o podłożu somatycznym. Należą do nich choroby neurologiczne, układu krążenia, infekcje grzybicze i bakteryjne, a także urazy głowy. Warto również dodać, że objawy hipersomni mogą być następstwem innego groźnego schorzenia, jakim jest bezdech senny. Osoby dotknięte tym zaburzeniem zazwyczaj są przewlekle zmęczone, niewyspane i senne. Jednak bezdech w większości dotyka mężczyzn, w przeciwieństwie do hipersomni, gdzie płeć nie ma znaczenia.

Hipersomnia – leczenie

Hipersomnia to ciągła chęć spania. Zatem nasuwa się pytanie, jak niwelować patologiczną senność z powodu niedoboru zdrowego i regeneracyjnego snu? Pierwszą rzeczą, dzięki której można sobie ograniczyć zasypianie w ciągu dnia, to zapewnić sobie idealne warunki do snu. Dzięki temu wystarczająco długo będziemy wypoczywać w nocy tak, aby wzmożona senność w dzień ustąpiła lub została ograniczona do minimum. Jest to element terapii behawioralnej opartej na korekcie naszego zachowania dotyczącego rutyny snu. Powinno się także prawidłowo zorganizować harmonogram dnia i wyposażenie sypialni, aby maksymalnie wspomóc w osiągnięcie satysfakcjonującej długości i jakości swojego snu, w efekcie czego zmęczenie po śnie ustąpi. 

• Nieustanne zmęczenie i senność to poważny problem osób ze zdiagnozowaną hipersomnią. Jeżeli chcemy walczyć z jej objawami, to powinno się zacząć od przyjaznego dla naszego ciała i umysłu miejsca do spania. Łóżko w sypialni powinno być dobrane pod względem rozmiarów i wagi. Jeżeli łóżko ma być dla dwóch osób, należy zwrócić uwagę na odpowiednią długość i szerokość, a także na jego wytrzymałość. Rozmiar łóżka powinien być tak dobrany, aby nie odczuwać dyskomfortu, śpiąc z partnerem oraz podczas zmiany pozycji do spania.
• Następnie powinno się zadbać o dobry materac. Musi być dobrany do naszych indywidualnych potrzeb i stylu życia. Ważny jest tu stopień twardości. Jeżeli ktoś cierpi na alergie i dolegliwości związane z kręgosłupem, to warto wziąć to pod uwagę. Dlaczego? Na rynku są dostępne modele przyjazne zarówno dla alergików, jak i dla osób z obolałym kręgosłupem. 
• Zadbajmy również o akcesoria do spania - odpowiednią kołdrę, prześcieradło i poduszkę. Trzeba sobie odpowiedzieć na pytanie: jakie poszycie nam najlepiej odpowiada. Na rynku są dostępne materiały syntetyczne i naturalne. Ponadto akcesoria można podzielić na sezonowe i całoroczne. Lepiej sprawdzą się sezonowe, ponieważ są wykonane z materiałów dedykowanych danej porze roku, stosownie do temperatury letniej bądź jesiennej. Pościel powinna latem chłodzić, a zimą grzać. Funkcja poduszki jest również ważna. Ta odpowiednia powinna być dopasowana do kształtu naszej linii barków, szyi i głowy, aby dobrze podpierać je podczas snu. 
• Kolejnym krokiem jest stworzenie komfortu termicznego, czyli przyjaznej temperatury do zasypiania i spania. Powinna ona wynosić między 18 a 20 stopni Celsjusza. Dlatego warto jest otworzyć okno i wpuścić trochę świeżego powietrza przed położeniem się do łóżka, a w sezonie jesienno-zimowym przykręcić ogrzewanie.
• Na kilka godzin przed snem nie powinno się pić kawy, herbaty, alkoholu, jak i nie spożywać ciężkostrawnej kolacji. I wreszcie – co bardzo istotne – nie korzystać już w danym dniu z urządzeń elektronicznych, emitujących niebieskie światło i utrudniających zasypianie oraz zdrowy, głęboki sen. Przestrzeń w sypialni powinna się cechować porządkiem, harmonią i minimalizmem. Kolory powinny być stonowane, delikatne i uspokajające. Sypialnia powinno także być zaciemniona, tak by nasz organizm zaczął produkować melatoninę. Nie powinno się spać przy świetle włączonym świetle. W sypialni powinna panować całkowita ciemność, delikatne światło punktowe lub o zmiennej barwie w zależności od pory dnia. 

Ważne!
Jeżeli dbamy o higienę snu, konsekwentnie pilnujemy rytmu okołodobowego, mamy odpowiednio zaaranżowaną sypialnię i wysokiej jakości materac do spania, a objawy hipersomni nie ustępują, to powinniśmy udać się do lekarza pierwszego kontaktu. Wówczas po wywiadzie lekarz internista może skierować nas do psychologa lub psychiatry. Jest to ważne, ponieważ przyczyny hipersomni mogą być następstwem schorzeń somatycznych lub psychicznych.

PK